فرش ايراني، مفهومي تمثيلي و نمادين از بهشت و باغ هاي بهشتي دارد که با توصيف هاي آمده در قرآن کريم و آيات و تفاسير در انطباق کامل است، در عين حالي که نقشمايه ها و طرح هاي موجود در زمينه فرش هاي باغي، متناسب با معماري و طراحي باغ هاي ايراني (بالاخص چهار باغ هاي عصر صفوي) است تا جلوه اي از فناناپذيري و جاودانگي جهان ابدي و باغ هاي بهشتي را در جهان مادي، به تصوير کشد و تجسم بخشد. در فرهنگ مبين اسلامي گستره حرکت انسان از فرش تا عرش است، انسان از فرش چشم به جهان مي گشايد و از آن در نهايت و کمال فرآيند حيات، به عرش پر مي کشد و در عالي ترين مراحل آن، در بهشت بر فرش هايي که آستر آنها از حرير و استبرق است، در کمال عزت تکيه مي زند. در اين مقاله به بررسي تمثيلي مفهوم نمادين بهشت در باغ و فرش ايراني پرداخته مي شود که از رويکرد تحليلي و تطبيقي در پي توصيف نقشها و طرح هاي به کار رفته در فرش و طرح هاي موجود در طراحي باغ ايراني بهره مي برد. نتايج پژوهش حاضر نشان مي دهد که مفهومي تمثيلي از بهشت و باغ هاي بهشتي در فرش هاي ايراني، خاصه فرش هاي دوران صفوي ديده مي شود که ملهم از باغ ها و پرديس هاي دوران اسلامي بوده است و نشان از همت والاي طراح فرش ايراني در تصوير کردن و تجسم بخشيدن به مفاهيم والاي معنوي و بهشتي در حد ادراک و استعداد انسان زميني دارد تا بر تار و پود فرش چنان گره هايي زند که لايق تجلي مفهومي قدسي و يادآور خاطره ازلي بهشت باشد؛ که از اين رهگذر نقش و تمناي نقشبند، در کنار صور نماد و رمز و تمثيل، تمام وجود آدمي را به ماورا و بهشت موعود پيوندي ناگسستني مي زند.

برای دانلود اصل مقاله ی فرش باغی اینجا کلیک کنید.